pirotechnik15gda / 1 TROCHĘ TEORII / 3 POBUDZENIE WYBUCHU 

Pobudzanie wybuchu

Masy zapłonowe

Do napełnienia spłonek zapalających i detonujących stosuje się nią same materiały wybuchowe inicjujące, lecz w postaci mieszanin z innymi substancjami chemicznymi. Najbardziej rozpowszechnionym składem masy zapłonowej /inicjującej/ jest mieszanina mechaniczna składająca się z trzech podstawowych składników: materiału wybuchowego inicjującego, np. piorunianu rtęci, chloranu VI potasu, i siarczku antymonu III. W podanej mieszaninie inicjującej piorunian rtęci zapewnia dostateczna wrażliwość mieszaniny na uderzenie. Im więcej jest piorunianu rtęci w mieszaninie tym ona jest bardziej wrażliwa. Jednak sam piorunian rtęci nie daje dostatecznie silnego strumienia ognia wskutek dużej prędkości reakcji wybuchowej. Chloran potasu spełnia rolę utleniacza, łatwo wydzielającego wolny tlen. Siarczek antymonu substancja wydzielająca podczas palenia gazowe i stałe rozżarzone cząstki, polepsza siłę strumienia ognia spłonki zapalającej. Oprócz tego siarczek antymonu mający duże .twardość i ostre krawędzie zwiększa wrażliwość masy na uderzenie. Dopiero mieszanina z wymienionych trzech składników wytwarza dostatecznie długi płomień o wysokiej temperaturze zapewniający niezawodne inicjowanie. Mieszaniny inicjujące zawierajęce piorunian rtęci i chloran potasu powodują korozje przewodu lufy i tym samym skracając żywotność broni. Dlatego też w ostatnich czasach do niektórych spłonek zapalających stosuje się zamiast piorunianu rtęci trójnitrorezorcynian ołowiu z nieduże ilością, tetrazenu (ok. 5 %), a chloran VI potasu zastępuje się azotanem baru. Takie masy nazywamy masami zapłonowymi niekorodującymi. W pierwszej fazie produkcji spłonek detonujących były one wytwarzane jako spłonki proste i elaboranowe jedynie piorunianem rtęci. Obecnie stosuje się przeważnie spłonki detonujące złożone. Masa detonująca spłonek złożonych może mieć następujące warstwowe kombinacje składników: - piorunian rtęci i tetryl,
- trójnitrorezprcynian ołowiu, azydek ołowiu i tetryl.
Tabela

Środki inicjujące wybuch

Charakterystyka ogólna środków inicjujących

Środki inicjujące są to elementy amunicji przeznaczone do wzbudzenia przemiany wybuchowej w materiale wybuchowym. W zależności od rodzaju wywołanej przemiany wybuchowej środki inicjujące dzieli się na dwie grupy:
a) środki zapalające
b) środki detonujące
Do środków inicjujących wybuch należą następujące elementy amunicji, służące do zapalenia lub detonowania materiałów wybuchowych:
l) spłonki zapalające i zapłonniki ładunków działowych,
2) zapalniki i detonatory elektryczne,
3) spłonki detonujące,
4) lonty prochowe i detonujące oraz dawniej stosowane knoty zapalająca i tlące.

Działanie środków inicjujących wywołują się prostymi impulsami początkowymi, jak: uderzenie, nakłucie, tarcie,ogrzanie.

Środki zapalające - spłonki zapalające

1) Spłonki zapalające nabojowe stosowane są do zapalenia ładunku prochowego nabojów do broni strzeleckiej i artyleryjskiej, umieszczono bezpośrednio w łusce naboju lufa zapłonniku,
2) Spłonki zapalające zapalnikowe stosowane są w zapalnikach do zapalenia ścieżki prochowej opóźniaczy, wzmacniaczy i spłonek detonujących.

Wymagania stawiane mason zapłonowym uderzeniowym

Masy uderzeniowe stosowane do spłonek powinny spełniać następujące wymagania:

  1. Dawać długotrwały długi i gorący płomień, gwarantujący niezawodne zapalenie ładunku prochowego.
  2. Mieć dostateczne wrażliwość na uderzenie, jednocześnie wrażliwość ta nie powinna przekraczać określonych granic.
  3. Podczas długoletniego przechowywania powinny być trwałe chemicznie i fizycznie.
  4. Masy zapłonowe nie powinny korodować materiału miseczki i nie wchodzić w reakcje z nią.
  5. Produkty spalania masy uderzeniowej nie powinny wywoływać korozji przewodu lufy.

Ponadto masy uderzeniowe powinny być tanie i-wyrabiane z nie deficytowych materiałów.

Konstrukcja spłonek zapalających nabojowych

Spłonki zapalające nabojowe działają zazwyczaj w następstwie uderzenia iglicy. Nabojowe spłonki zapalające składają się z trzech elementom osłony, miseczki, kowadełka . Niektóre typy spłonek składaj? się tylko z osłony, która spełnia funkcję miseczki. Ze względu na wymieniona konstrukcję dzieli się spłonki na dwa rodzaje: pierwsze, vi których zgniot masy zapłonowej następuje między miseczka a kowadełkiem ukształtowanym w gniazdku łuski. Drugi rodzaj spłonek zapalających, które są tak skonstruowane, że w swej budowie mają kowadełko. Są to spłonki typu Gevelot stosowane do amunicji myśliwskiej, naboi sygnałowych oraz typu KWI stosowane do ładunków zasadniczych amunicji moździerzowej stosowane do zapłonników . Do miseczki (lub osłony) zaprasowuje się masę zapłonowa, wrażliwe na uderzenie iglicy. Masę zapłonowe przykrywa się folię cynkową lub specjalnym papierkiem. Spłonki uszczelnia się lakierem szelakowym. Osłona ma kształt wydłużonej metalowej miseczki. Osłona powinna być dostatecznie wytrzymała, aby przy uderzeniu iglicy nie została przebita a podczas wystrzału zabezpieczała przed przedostaniem się gazów z drugiej strony, osłona powina być dostatecznie miękka aby zapewnić niezawodne działanie iglicy na masę zapłonową. Najbardziej odpowiednim materiałem na osłony spłonek jest mosiądz i miedź. Miseczki do spłonek do naboi karabinowych pistoletowych i do dział mniejszego kalibru są wykonywane z mosiądzu (stop 66,5-70 % Cu; 33,5-30 % Zn )do spłonek zapalających do zapłonnika naboi moździerzowych - miedzi elektrolitycznej. Osłonę spłonki zapalającej typu KM wykonujemy metodą tłoczenia z taśmy mosiężnej. Pierwszą operację jest wycięcie krążka i pierwsze tłoczenie. Następną operacje ciągnienia celem wydłużenia osłony i ostatni etap to kryzowanie. Miseczki spłonek wykonujemy zazwyczaj metodę tłoczenia z taśmy miedzianej w jednej operacji wycięcie krążka i tłoczenie. Kowadełka wykonuje się z blachy mosiężnej w kształcie dwutwomika. Niezawodność działania spłonek zapalających! Uderzeniowych uzależniona zapalających.


jest głównie od wrażliwości masy zapłonowej na uderzenie iglicy i siły uderzenia iglicy, która wynosi 0,9 - 2,0 N. W chwili uderzania iglicy w spłonkę następuje wgniecenie miseczki i zgniecenie masy zapłonowej między miseczką a kowadełkiem, co powoduje wybuch spłonki. Płomień wybuchu przedostaje się przez kanaliki ogniowa łuski i zapala ładunek materiału wybuchowego miotającego, którym jest proch czarny lub proch bezdymny. wymagania, którym powinny odpowiadać spłonki zapalające nabojowe są następujące:
- pewność działania wskutek uderzenia iglicy,
- pewność zapalenia ładunku prochowego,
- jednostajność działania,
- bezpieczeństwo w manipulowaniu i transporcie,
- trwałość podczas przechowywania.
Masy zapłonowe spłonek zapalających nabojowych mają za zadanie wytworzyć strumień ognia potrzebny do niezawodnego zapalenia ładunku prochowego. Właściwości zapłonowe spłonek zapalających zależą od stosunku składników w masie zapłonowej i jakości elaboracji spłonek.

Spłonki zapalające do zapalników

Spłonki zapalające do zapalników przeznaczone są do zapalania ścieżek prochowych, ścieżek pierścieni nastawczych zapalników czasowych wzmacniaczy lub opóźniaczy spłonek. Spłonki zapalające do zapalnikom .działają od nakłucia iglicy w chwili .wystrzału (bezwładnikowa) lub w chwili uderzenia pocisku o przeszkodę. Wymagania stawiane spłonkom zapalającym do zapalników są podobne do wymagań stawianych nabojowym spłonkom zapalającym jedynie nie występuje wymaganie równomiernego działania, które przy nie zawodnym działaniu nie odgrywa takiej roli, jak: dla nabojowych spłonek zapalających. Nowym wymaganiem jest odporność na wstrząsy przy wystrzale. To wymaganie jest ważne, ponieważ nie spełnienie jego może być jedna z. przyczyn przedwczesnego wybuchu pocisku.

Konstrukcja spłonek zapalających do zapalników

Spłonki zapalające do zapalników składają się dwóch podstawowych elementów:
- osłony - spełniającej jednocześnie funkcje miseczki
- przykrycia kapturka lub krążka folii.

Do osłonki zaprasowany jest ładunek masy zapłonowej stanowi miseczka z otworem w dnie przykrytym krążkiem folii. Dno miseczki noże być jednolite ale cienkie lub mieć wyprasowane wgłębienie. Grubość dna osłony ma bardzo duży wpływ na działanie spłonki zapalającej, ponieważ w niektórych przypadkach dno, przez które następuje przekazanie strumienia ognia, musi być przebite produktem wybuchu ładunku. Materiałem do wyrobu osłon jest miedź niklowana. Ładunek spłonek zapalających do zapalników wykonuje się z masy zapłonowej o podobnym składzie do masy zapłonowej stosowanej do spłonek zapalających nabojowych. Ze względu na pewność działania od nakłucia iglicę zawierają one większe ilość piorunianu rtęci aniżeli masy w spłonkach zapalających nabojowych. Ciężar ładunku w spłonkach zapalających do zapalników jest znacznie większy aniżeli w nabojowych i wynosi od 0,13 do 0,20 G. Ciśnienie prasowania w granicach 110 - 150 MPa jest wysokie i stosuje się w tym celu, aby spłonka wytrzymała powstałe wstrząsy podczas wystrzału.

Środki detonujące

Spłonki detonujące

Spłonki detonujące służę do wywołania detonacji materiałów wybuchowych różnego rodzaju amunicji artyleryjskie, lotniczej, morskiej, granatów ręcznych min, ładunków saperskich, do wysadzania różnych obiektów do rozsadzanie skał itp. Działanie spłonek detonujących na ładunek wybuchowy wzmacnia się najczęściej detonatora z silniejszego materiału wybuchowego kruszącego, umieszczonego pomiędzy spłonkę detonującą a ładunkiem zasadniczym materiału wybuchowego kruszącego. Spłonki detonujące w zależności ca zastosowanie dzieli się na dwie grupy:
l) artyleryjskie, stosowane w zapalnikach różnego rodzaju,
2) minerskie, stosowane w minerstwie i górnictwie,


Według rodzaju impulsu początkowego wywołującego ich działanie spłonki detonujące dzielimy na:
- nakłuciowe
- działające od płomienia
- spłonki proste mające ładunek z jednego materiału wybuchowego inicjującego lub z masy detonującej,
- spłonki złożone, których ładunek ma w swym składzie oprócz inicjującego materiału wybuchowego, również materiał wybuchowy kruszący.

Spłonki detonujące powinny spełniać następujące wymagania:

  1. niezawodność działania pół wpływem nakłucia lub pienienia,
  2. dostateczna siła do wywołania detonacji materiału wybuchowego kruszącego,
  3. bezpieczeństwo n czasie produkcji i transportu,
  4. trwałość przy długotrwałym przechowywaniu,
  5. odpowiednia wytrzymałość przy uderzeniu o przeszkodę,
  6. prosta konstrukcja, taniość wyrobu i stosowanie krajowych surowców przy produkcji.

Konstrukcja spłonek detonujących powinna spełniać wymagania zawarte w powyższych punktach. Kształt i wymiary spłonek zależę od, ich przeznaczenia i zastosowania. Podstawowymi elementami spłonek detonujących są: łuska, zestaw detonujący i czapeczka względnie przykrycia. Najczęściej stosowanym materiałem na łuski artyleryjskich spłonek detonujących jest mosiądz składający się z 78,5-79,5 % miedzi i 20,5- 21,5 % niklu. Zestaw detonujący składa się z określonej ilości materiału wybuchowego inicjującego w prostych spłonkach detonujących lub inicjującego i kruszącego materiału wybuchowego w złożonych, spłonkach detonujących.


spłonka detonująca minerska
1- tulej metalowa, 2- miseczka metalowa, 3- inicjujący materiał wybuchowy, 4 i 5- kruszące materiały wybuchowe


Warstwę inicjujących materiałów wybuchowych nazywa się warstwą pierwotne spłonki, warstwę materiału wybuchowego kruszącego - warstwę wtórne spłonki. warstwa pierwotna powinna działać od płomienia lub nakłucia iglicą i powodować detonację. Wtórnego ładunku. Pierwotne spłonki detonująca produkowano tylko z piorunianu rtęci. Obecnie stosuje się niemal wyłącznie spłonki detonujące złożone. Spłonki detonujące złożono są bardziej skomplikowane, mają jednak szereg zalet, a mianowicie:
- przy równym ciężarze ładunku mają większe zdolność zastosowania tak jak materiały wybuchowe kruszące
- są silniejsze od materiałów inicjujących
- stwarzają mniejsze niebezpieczeństwo przy produkcji i zastosowaniu, co jest szczególnie ważne dla artyleryjskich spłonek detonujących.

Ładunek detonujący spłonek może składać się z:
a) piorunianu rtęci i tetrylu lub heksogenu,
b) trójnitrorezorcynianu ołowiu, ażydku ołowiu i tetrylu /spłonki TAT działające od strumienia ognia/,
c) azydku ołowiu, tetrylu lub heksogenu.
W spłonkach złożonych działających od nakłucia iglicy mamy trzy warstwy: pierwsza, od strony działania iglicy, to piorunian rtęci, następnie warstwa azydku ołowiu oraz trzecia i ostatnia warstwa z tetrylu lub heksogenu. W amunicji artyleryjskiej najbardziej szerokie zastosowanie znalazły spłonki detonujące złożonej w których ładunek pierwotny stanowi azydek ołowiu. Złożone spłonki detonujące elaborowane azydkiem ołowiu maję większe zdolność detonowania i są mniej wrażliwe na działanie mechaniczne niż piorunian rtęci. Masy detonujące z trójnitrorezorcynianem ołowiu stosowane są głównie do prac poza wojskiem. Wagę ładunku spłonki detonującej określa się praktycznie wychodząc z tego, że powinien on zabezpieczyć detonację detonatora lub ładunku wybuchowego. Wagę ładunku pierwotnego dla większej pewności zadziałania bierze się zawsze wyżej minimalnej.

Elektryczne środki inicjowania zapłonu

Zapalniki elektryczne stanowię dziś powszechnie stosowany środek inicjujący zapalenie lub detonację materiałów wybuchowych.
Inicjowanie zapłonu odbywa się w trzech fazach:
- w fazie pierwszej prąd elektryczny powoduje zapalenie masy główki zapłonowej zapalnika,
- w fazie drugiej płomień z masy główki zapłonowej po woduje zapalenie lub detonację spłonki nasadzonej lub zespolonej z zapalnikiem,
- w trzeciej, płomień spłonki zapalający lub detonujący powoduje zapalenie lufa detonację ładunku zasadniczego materiału wybuchowego.

Cały proces zapłonu i wybuchu trwa zaledwie milisekund. Zapalniki elektryczne naje wiele cech dodatnich inicjowania zapłonu w porównaniu z lontami:
- większa niezawodność działania,
- krótki czas działania,
- możliwość odpalenia większej ilości ładunków,

Zapalniki elektryczne muszą mieć właściwą wrażliwość działania zapłonu, nie nogę one być za duże z uwagi na niebezpieczeństwo samoczynnego zapłonu od prądów błądzących i nie za mała z uwagi na ograniczeń moc elektryczną zapalarki.

BUDOWA ZAPALNIKA ELEKTRYCZNEGO

Zapalnik elektryczny składa się z następujących zasadniczych części:
a) główki zapalającej,
b) tulejki metalowej,
c) ładunku inicjującego,
d) ładunku wtórnego,
e) przewodów (stałych długości 2 m,).
Główka zapalająca tkwi w tulejce metalowej. Średnica tulejki jest dostosowana do średniej zewnętrznej spłonki w przypadku zapalnika elektrycznego prostego. W przypadku zapalnika złożonego ma on ponadto masę inicjującą i wtórny ładunek wybuchowy w literaturze podana jest duża ilość związków chemicznych zaliczonych i zastrzeżonych patentami jako masy zapłonowe do zapalników elektrycznych. Są to związki łatwo zapalające się przy podgrzaniu, np. mieszanie z acetylenkani ,miedzi lub srebra z rodankiem ołowiu oraz liczne sole metali ciężkich, dwunitropochodnych fenoli, krezoli, rezorcyny.
W Polsce do wyrobu mas zapłonowych stosuje się niżej wymienione substancje:
- acetylenek miedzi, - dinitrokrezolan ołowiu,
- rodanek ołowiu,
- chloran potasu,
- wodny roztwór kleju stolarskiego.
Natężenie prądu potrzebne do zapalania masy zapłonowej powinno wynosić 0,4 - 0,5 A, Jednak nie powinno być większe niż 5 A. opór mostka powinien wynosić około 1,5 - 2,25 W .


A- z mostkiem metalowym B- z mieszaniny przepuszczaącej prąd C- iskrowy

Spłonki elektryczne zapalające i detonujące

Elektryczna spłonka zapalająca służy do odpalenia na odległość za pomoce prądu elektrycznego spłonek zapalających lub detonujących minerskich, artyleryjskich, górniczych. Spłonka zapalająca elektryczna jest to przylutowany do dwóch końców przewodu elektrycznego mostek żarzenia wykonany z drutu konstantanowego lub platyno-irydowsgo o średnicy 0,03-0,04 mm; długość mostku około 5 mm, na którym jest przyklejona w kształcie kropki masa zapłonowa o wyżej podanym składzie. Dla wygody w manipulowaniu oraz ochrony mostka i masy przed wpływami atmosferycznymi, mostek z masą jest umieszczony w miedzianej tulejce (osłonie), której jeden koniec jest otwarty a drugi obciśnięty i. uszczelniony masę izolujące. Średnica tulejki jest trochę większa od średnicy spłonki detonującej, która jest wkładana przed odpaleniem ładunku. Ze względów bezpieczeństwa, aby masa zapłonowa w chwili nakładania spłonki nie stykała się na tulejce spłonki elektrycznej, jest wykonane pierścieniowe obciśnięcie. W celu zapobieżenia działania wilgoci na masę zapłonowe podczas magazynowania odkryty koniec tulejki spłonki zakrywa się korkiem. Spłonka detonująca elektryczna jest to połączenia z elektryczne spłonką zapalające spłonki detonującej. Spłonki detonujące elektryczne używa się przy wszelkiego rodzaju pracach minerskich a szczególnie podwodnych.

Lonty prochowe i detonacyjne

Lonty przeznaczone są do bezpiecznego inicjowania wybuchu na odległość. Pierwotnym sposobem rozwiązania tego zagadnienia było nasypanie luźnej ścieżki prochu czarnego, łączącej ładunek wybuchowy z miejscem bezpiecznego schronienia ludzi, z którego podpalano początek tej ścieżki. był to pierwszy sposób przeniesienia impulsu cieplnego pod postacie płomienia na dalsze odległość. Ulepszeniem tego sposobu było użycie łodyg słomy wypełnionych drobnoziarnistym prochem czarnym. Dalszym krokiem naprzód w doskonaleniu przenoszenia ognia na odległość było zastosowanie sznura bawełnianego nasyconego mieszaninę alkoholu/ gumy arabskiej i roztartego prochu a następnie wysuszonego - zwanego stopiną. Wszystkie te środki wskutek nierównomiernego czasu spalania się powodowały liczne nieszczęśliwe wypadki. Dopiero w roku 1831 Biekford udoskonala ostatecznie metodę zapalania materiałów wybuchowych bezpiecznie z różnych odległości. Biekford oplata ścieżkę prochowa nićmi konopnymi, które kolejno impregnuje smołę. W ten sposób powstał lont, jako pewny i bezpieczny środek do zapalania ładunków wybuchowych oraz detonacji spłonek zwany lontem Biekforda i stosowanym do dziś na szeroka, skalę. W najogólniejszym ujęciu każdy lont przypomina okrągłą linkę lub sznur o średnicy około 6 mm. Składa się on z dwóch zasadniczych części;
a) rdzenia, zwanego również ścieżkę,
b) płaszcza otulającego rdzeń.
Rdzeń ma kształt walca o średnicy nie przekraczającej 3 mm i wykonany jest z materiału palnego lub wybuchowego, odpowiadającego ściśle określonym warunkom w zależności od przeznaczenia lontu i jego rodzaju. Ważna rzeczą jest przy tym jednorodność użytego surowca oraz jednakowa gęstość i ciągłość rdzenia na całej jego długości. Zachowanie wymienionych warunków ma istotny wpływ na kształtowanie się podstawowej własności lontów, a mianowicie równomiernej prędkości palenie się. Prędkość ta stanowi najważniejsze cechę charakterystyczną każdego lontu i zawsze jest dokładnie określona. Płaszcz stanowi rurkowaty powłokę, szczelnie okrywającą rdzeń i chroniącą go przed: wpływami atmosferycznymi, np. wody, pary wodnej, zmian temperatur oraz uszkodzeń mechanicznych. Budowa płaszcza jest uzależniona od przeznaczenia lontu. Zazwyczaj składa się on z kilku pierścieni następujących po. sobie warstwami, wykonanych ze spiralnie zwijanych nici pochodzenia roślinnego (len, konopie, juta, bawełna). materiałów: impregnujących (smoła, asfalt, guma) oraz izolujących gutaperkę, igielit. Podziału lontów dokonuje się w zależności od prędkości palenia wyrażonej w m/s w praktyce rozróżniamy trzy zasadnicze rodzaje lontów:
a/ wolnopalne V - 0,01 m/s
b/ szybkopalne V - 30 - 300 m/s
c/ detonacyjne V - 3000 - 7600 m/s

Lonty wolnopalne czyli prochowe

Każdy lont prochowy składa się z trzech zasadniczych części:
a) nici kierującej, czyli rozpoznawczej,
b) rdzenia prochowego,
c) płaszcza (powłoki).
Omawiające zagadnienie budowy lontów należy mieć na uwadze głównie konstrukcje płaszcza bardzo pod tym względem różnorodna. Przykład budowy lontów prochowych ilustruje rysunek. Widać z rysunku oś lontu (środek rdzenia) stanowi cienka nitka zwykle bawełniana/ której barwę przyjmuje się umownie dla każdej fabryki produkującej lont prochowy. W ten sposób za pomoce tej nitki możemy rozróżnić pochodzenie lontu. Z uwagi na ważną rolę, jaką nitka ta odgrywa w procesie produkcji lontu, nosi ona również nazwę nici kierującej. Przesuwa się ona bowiem stale przez masę prochu lontowego wypełniającego lej przędziarki i jego rurkę spływowe. Podczas swego ruchu nitka porusza otaczające je ziarnka prochu i powoduje jego równomierne sypanie się wzdłuż osi przędzonego lontu. Rdzeń lontu wytwarzany jest ze specjalnego gatunku prochu czarnego, zwanego prochem lontowym.

Własności lontów prochowych

Użycie odpowiednich surowców zgodnych z wymaganiami warunków technicznych oraz ścisłe przestrzeganie procesu technologicznego, maja decydujące znaczenie dla jakości produkowanych3 lontów. Dla prawidłowego prowadzenia procesu wytwarzania, koniecznym jest zwrócenie uwagi na najważniejsze czynniki decydujące o tej jakości, a mianowicie:

  1. Skład i własności prochu lontowego,
  2. Jakość nici i sposób oprzętu.
  3. Własności maszyn produkcyjnych,
  4. Rodzaj i sposób impregnacji.
  5. Wpływy atmosferyczne.
  6. Czas i sposób magazynowania lontów.

Omawiając znaczenie wymienionych wyżej czynników, wskazano w niniejszym ustępie przede wszystkim na najczęściej spotykane w produkcji odchylenia od parametrów, określonych obowiązujący procesem technologicznym. Proch lontowy pali się tym szybciej, im mniej zawiera saletry, wykazując równocześnie większe skłonność do iskrzenia. Przeciwnie oddziaływuje dodawanie grafitu. Wzrost wilgotności i gęstości prochu zmniejsza jego szybkość palenia się. Nierówna grubość nici, zwłaszcza na pierwszym oplocie, powoduje pojawienie się zwężenia rdzenia prochowego, a w rezultacie nierównomierne palenie się lontu. w ogóle grubość nici wywiera znaczny wpływ na czas palenia. Im cieńsza nić pierwszego oplotu, tym większa ilość prochu w rdzeniu i tym krótszy czas palenia. Grubość nici dalszych oplotów ma na to zjawisko wpływ mniejszy. Brak nici w oplocie może stać się przyczyna zaiskrzenia lontu poprzez płaszcz. Szkodliwie działają, również węzły na nitkach/ gdyż w miejscach ich występowania warstwa impregnacyjna staje się bardzo cienka, co ż kolei grozi zawilgoceniem prochu. Praca dobrych pod względem technicznym maszyn, wywiera dość duży wpływ na własności lontu. Należy tu zwrócić uwagę na właściwy stosunek przepływu prochu do liczby obrotów talerzy ze szpulkami pierwszego oplotu, a mianowicie taki, aby proch nie dostawał się między oploty i nie wywoływał później iskrzenia oraz przebicia płaszcza. Ważne jest również prawidłowe dobranie stosunku obrotów talerzy przędzarek do szybkości liniowej powstającego lontu. Zbyt szybkie obroty powoduję zbyt silne sprasowanie prochu przez bardzo mocne i gęste oploty oraz zrywanie się nici na skutek ich zwiększonego naciągu. Zadaniem dobrej impregnacji lontu jest:
a) ochrona rdzenia od wpływów zewnętrznych,
b) stłumianie zjawisk iskrzenia i żarzenia,
pochodzących od spalających się równolegle z rdzeniem oplotów. Z tych powodów dobierano do oplotów lontowych różne materiały impregnacyjne. Lont pojedynczy biały, klejowy, smołowany czy też asfaltowany nie jest odporny na wilgoć i łatwo może ulec uszkodzeniu, wskutek czego do zwiększenia wodo-odporności zastąpiono w praktyce lonty pojedyncze, lontami podwójnymi i potrójnymi. Temperatura masy impregnacyjnej wywiera również pewien wpływ na czas palenia się lontu, albowiem im jest ona wyższa, tym lont pali się wolniej. Stąd też należy starać się o utrzymanie Jej w ściśle określonych granicach, uzależnionych od gatunku paku i smoły. Zbyt długi czas przebywania lontu w mieszańca impregnacyjnej może spowodować przesiąknięcie mieszanki do rdzenia (zamoczenie)w rezultacie czego lont taki może w użyciu zgasnąć.

Lonty detonacyjne

Rdzeń lontów detonacyjnych utworzony jest z materiałów wybuchowych inicjujących lub kruszących, które ulegają gwałtownemu rozkładowi z prędkością kilku tysięcy metrów na sekundę czyli - detonacji.
Zainicjowany rozkład rdzenia na początku lontu za pomocą spłonki przesuwa się z ogromne prędkością wzdłuż całego lontu jako tzw. fala detonacji. Lont taki nie spala się tak, jak lont prochowy, lecz ulega detonacji - stąd nazwa lontu detonacyjny. Pod względem konstrukcji lonty detonacyjne są bardzo podobne do lontów prochowych. Różnica w budowie polega na różnych rodzajach surowców użytych do ich produkcji. Najwcześniejsze lonty detonacyjne miały płaszcze metalowe o grubości ścianki 0,4-1 mm, były okrągłe o średnicy ok. 6 mm. Płaszcze metalowe zabezpieczono często przed zniekształceniem mechanicznym dodatkowymi oplotami z drucików miedzianych. Ze względu na bardzo różnorodne zawartość rdzenia lontów a jednocześnie zbliżone wielkości i prędkości detonacji praktykuje się określać rodzaje lontów detonacyjnych jedynie wg nazwy materiału wybuchowego zastosowanego do wykonania rdzenia lontu.
W odniesieniu do materiału płaszcza nożna rozróżniać:
a) lonty metalowe (najwcześniejsze),
b) lonty z oplotem nicianym
Zastosowanie do produkcji lontów detonacyjnych materiałów wybuchowych trudno detonujących jak np.: kwas pikrynowy, trotyl czy tetryl, rozprzestrzeniających detonację na dalsze odległości tylko pod zwiększonym ciśnieniem gazów, wyłoniło konieczność przeprowadzenia detonacji w zamkniętych rurach metalowych, w ten sposób pojawił się lont detonacyjny w płaszczu metalowym. Na płaszcz stosuje się ołów, cynę. Z czasem wyłonił się pomysł lontu uniwersalnego, który mógłby być stosowany w zależności od potrzeb jako lont detonacyjny lub wolnopalący. Przykładami taki lontów są:
a) lont Harle"a - trotylowy lont ołowiany otoczony, pierścieniem prochu czarnego, osłonięty oplatani nicianymi. Zależnie od potrzeby zapalane pierścieniową ścieżką prochową lub detonowano rdzeń trotylowy
b) lont włoski - bslistyt - ołowiany z rdzeniem z prochu nitroglicerynowego lub nitrocelulozy. Lont ten zapalony, pali się z prędkością 20cm/s , a pobudzona do detonacji wykazuje prędkość-detonacji 5000 m/s.
Zastąpienie płaszcza metalowego płaszczem o oplocie niciowym nastąpiło i mogło nastąpić z chwilą odkrycia materiałów wybuchowych łatwiej przenoszących detonację. jak np. pentrytu. Lonty pentrytowe niciane są obecnie najbardziej -rozpowszechnionymi lontami detonacyjnynii prawe we wszystkich -krajach, a ich dodatnie właściwości wyparły prawie zupełnie z praktyki lonty metalowe.

Produkcja lontów detonacyjnych

Znaczna ilość lontów detonacyjnych wyszła z użycia. Poniżej opisuje się jedynie metodę produkcji nicianego lontu pentrytowego. Metoda ta nią odbiega w zasadzie wiele od" metody produkuje i lontów prochowych i przebiega w następujących fazach:

  1. przędzenie lontu
  2. kontrola rdzenia,
  3. impregnowanie płaszcza,
  4. ciecie i zwijanie krążków,
  5. wiązanie krążków,
  6. pakowanie.

Strumień wysuszonego i przesianego pentrytu wraz z nicią rozpoznawcze oplatany jest nićmi na przędzarce. Otrzymany tę drogę lont przepuszczany jest przez rolkowy czujnik w celu skontrolowania równomierności rdzenia, po czyn poddaje się go impregnacji w stopionej mieszance parafinowej względnie pokryciu masa plastyczne na powlekarce. Następnie lont przechodzi przez napędzany silnikiem bęben o obwodzie l m, który po dokonaniu 50 obrotów mierzonych licznikiem, zatrzymuje się i ostrym nożem przecina lont na deseczce. Otrzymuje się w ten sposób odcinki po 50 m długości, które zwija się za pomocą szpuli w krążki. Te ostatnie przewiązuje się cienkim sznurkiem, owija papierem i pakuje do skrzyń drewnianych. W celu zapewnienia lepszej wodoodporności produkuje się zwykle lonty podwójne impregnowane. Układ oplotów i rodzaje nici jest całkowicie podobny, jak w lontach prochowych. Dla odróżnienia od lontu prochowego, lont detonacyjny wykonywany jest w kolorze czerwonym lub białym z czerwone spiralną nicią.

Właściwości lontów detonacyjnych

Do najważniejszych zalet lontów detonacyjnych należą:
a) bardzo duża prędkość przenoszenia" fali detonacyjnej z detonatora na ładunek materiału wybuchowego, pozwalając na odpalenie całej serii ładunków w wymaganej chwili z praktyczne dokładnością do l s,
b) Wysoki stopień bezpieczeństwa pracy wskutek uniknięcia manipulowania z duże ilością wrażliwych na uderzenie spłonek,
c) zdolność pobudzania do detonacji materiałów wybuchowych kruszących bez użycia detonatora,
d) trudność zainicjowania jego detonacji którą da się wywołać tylko za pomocą detonatora z lontem prochowym albo za pomocą elektrodetonatora.

 
   1 TROCHĘ TEORII
      2 ZJAWISKO WYBUCHU
      3 POBUDZENIE WYBUCHU
      4 NITROWANIE
      5 MATERIAŁY WYBUCHOWE
      6 MIESZANINY WYBUCHOWE
   2 WYROBY
   PODSTAWY
   FORUM
   Pirotechnik15gda
 
Copyright ©2007 by pirotechnik15gdahttp://www.stronaw24.zafriko.pl

solllen22222^^^^^^gren

Kreator Stron www